Nawiązanie współpracy z nowym partnerem zagranicznym zawsze wymaga odpowiedniego przygotowania. W przypadku rynku ukraińskiego, warto sprawdzić m.in. dane rejestrowe przedsiębiorstwa, jego właścicieli i beneficjentów rzeczywistych, status podatkowy, ewentualne zadłużenie, postępowania sądowe oraz powiązania sankcyjne.
Taka weryfikacja – określana często jako due diligence kontrahenta – pozwala ograniczyć ryzyko przed podpisaniem umowy, udzieleniem kredytu kupieckiego, wypłatą zaliczki czy rozpoczęciem wspólnego projektu.
Wiele informacji można sprawdzić samodzielnie w oficjalnych ukraińskich rejestrach. Przy bardziej złożonej analizie pomocne są również komercyjne platformy agregujące dane z wielu źródeł. Polskie spółki mogą ponadto skorzystać ze wsparcia Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu w zakresie wstępnej weryfikacji potencjalnego partnera.
Zacznij od kodu JDRPOU
Podstawowym identyfikatorem ukraińskiego przedsiębiorstwa jest kod – JDRPOU, ukr. ЄДРПОУ. W praktyce warto uzyskać go od potencjalnego partnera jeszcze przed rozpoczęciem szczegółowych negocjacji.
Dalszą weryfikację najlepiej prowadzić przede wszystkim według tego numeru. Nazwy przedsiębiorstw mogą bowiem występować w różnych wersjach językowych lub transliteracji, podczas gdy kod JDRPOU pozwala jednoznacznie zidentyfikować podmiot.
Oprócz numeru warto poprosić kontrahenta o pełną oficjalną nazwę przedsiębiorstwa, formę prawną oraz dane osoby, która będzie reprezentować firmę przy zawieraniu umowy.
Sprawdź przedsiębiorstwo w Jednolitym Państwowym Rejestrze
Podstawowym oficjalnym źródłem jest Jednolity Państwowy Rejestr Osób Prawnych, Osób Fizycznych – Przedsiębiorców i Organizacji Społecznych – skrótowo JDR, ukr. ЄДР.
Ministerstwo Sprawiedliwości Ukrainy udostępnia bezpłatną wyszukiwarkę danych rejestrowych. Najwygodniej wyszukiwać przedsiębiorstwo po kodzie JDRPOU lub jego pełnej nazwie w języku ukraińskim. Bezpłatne wyszukiwanie w JDR
W danych rejestrowych warto porównać przede wszystkim:
- status przedsiębiorstwa i datę jego rejestracji,
- kierownictwo i osoby uprawnione do reprezentowania firmy,
- założycieli oraz beneficjentów rzeczywistych,
- podstawowy przedmiot działalności.
Jeżeli dane przekazane przez potencjalnego partnera różnią się od informacji rejestrowych, warto wyjaśnić rozbieżności przed podpisaniem umowy.
Od stycznia 2026 r. dane z ЄДР są ponownie publikowane również jako otwarte dane na portalu data.gov.ua. Zbiór Ministerstwa Sprawiedliwości jest obecnie aktualizowany co tydzień, a więc nie jest źródłem aktualizowanym w czasie rzeczywistym.
Uwaga: dane w publicznych rejestrach mogą nie być aktualizowane na bieżąco. Podczas obowiązywania stanu wojennego dostęp do części informacji może być również ograniczony ze względów bezpieczeństwa. Brak danych albo rozbieżność między kilkoma źródłami nie musi automatycznie świadczyć o nieprawidłowości, ale powinna skłonić do dodatkowej weryfikacji.
Przy transakcji o większej wartości warto poprosić partnera również o aktualny wyciąg z ЄДР i porównać go z informacjami dostępnymi publicznie.
Sprawdź status podatkowy
Państwowa Służba Podatkowa Ukrainy udostępnia elektroniczne rejestry pozwalające sprawdzić m.in. rejestrację podatnika, status podatnika VAT czy status podatnika podatku jednolitego.
W sekcji „Informacje z rejestrów” można wyszukiwać dane według numeru podatkowego lub kodu przedsiębiorstwa. W przypadku części usług konieczna może być elektroniczna identyfikacja użytkownika. Rejestry Państwowej Służby Podatkowej Ukrainy
Dostępna jest także usługa „Dowiedz się więcej o swoim partnerze biznesowym”, przeznaczona do sprawdzania informacji podatkowych dotyczących potencjalnego kontrahenta.
Sama pojedyncza zaległość podatkowa nie powinna automatycznie przesądzać o wiarygodności przedsiębiorstwa. Istotniejsza jest jej skala, powtarzalność oraz to, czy jednocześnie pojawiają się inne sygnały świadczące o problemach finansowych.
Sprawdź sprawy sądowe, egzekucje i ryzyko niewypłacalności
Przy większej współpracy warto sprawdzić, czy potencjalny partner regularnie występuje w sporach gospodarczych.
Na oficjalnym portalu Sądownictwa Ukrainy w sekcji „Stan rozpoznania spraw” można wyszukiwać postępowania m.in. według nazwy strony. W polu „Strona postępowania” należy wpisać nazwę przedsiębiorstwa; wyniki mogą pokazać m.in. strony sporu, przedmiot sprawy i etap postępowania. Wyszukiwarka spraw sądowych
Drugim źródłem jest Jednolity Państwowy Rejestr Orzeczeń Sądowych, pozwalający przeszukiwać treść orzeczeń według słów kluczowych oraz parametrów sprawy. Dostęp do tego rejestru funkcjonuje obecnie w ograniczonym trybie i część orzeczeń może być niedostępna ze względów bezpieczeństwa. Jednolity Państwowy Rejestr Orzeczeń Sądowych
Nie należy przy tym traktować każdej sprawy sądowej jako sygnału ostrzegawczego. Duże przedsiębiorstwa mogą być stroną wielu postępowań w ramach normalnej działalności. Większe znaczenie ma powtarzalność spraw – np. liczne postępowania dotyczące niezapłaconych faktur lub niewykonania umów.
Informacje o prowadzonych egzekucjach można sprawdzać także w Jednolitym Rejestrze Dłużników, do którego prowadzi oficjalny katalog rejestrów Ministerstwa Sprawiedliwości Ukrainy. Jednolity Rejestr Dłużników
W przypadku kontraktu o większej wartości warto dodatkowo zweryfikować, czy wobec przedsiębiorstwa nie toczy się postępowanie upadłościowe lub restrukturyzacyjne. Informacje o sprawach upadłościowych publikuje ukraiński system sądownictwa. Informacje o sprawach upadłościowych
Sankcje – sprawdź nie tylko spółkę
Przed rozpoczęciem współpracy należy zweryfikować nie tylko samo przedsiębiorstwo, ale również jego właścicieli, beneficjentów rzeczywistych oraz – przy bardziej złożonej strukturze – najważniejsze podmioty powiązane.
W Ukrainie działa bezpłatny Państwowy Rejestr Sankcji, prowadzony przez biuro Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy. Rejestr umożliwia wyszukiwanie osób fizycznych i prawnych objętych ukraińskimi środkami sankcyjnymi. Państwowy Rejestr Sankcji Ukrainy
Dla polskiej firmy weryfikacja nie powinna kończyć się na liście ukraińskiej. Należy uwzględnić również sankcje obowiązujące w Unii Europejskiej oraz polską krajową listę sankcyjną. Komisja Europejska prowadzi skonsolidowaną listę osób i podmiotów objętych sankcjami finansowymi UE, a Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji – krajową listę sankcyjną.
Sprawdź doświadczenie w ProZorro
Jeżeli potencjalny partner deklaruje doświadczenie w realizacji zamówień publicznych, pomocnym źródłem jest ProZorro.
W wyszukiwarce postępowań można wpisać nazwę lub kod EDRPOU firmy i wybrać ją jako uczestnika postępowania. System pozwala następnie sprawdzić m.in., w jakich przetargach firma uczestniczyła i z jakimi zamawiającymi współpracowała. Wyszukiwarka zamówień ProZorro
Osobna wyszukiwarka umów umożliwia wyszukiwanie po nazwie lub kodzie JDRPOU dostawcy i sprawdzenie zawartych kontraktów oraz ich wartości. Wyszukiwarka umów ProZorro
Brak przedsiębiorstwa w ProZorro nie jest jednak sygnałem negatywnym – wiele firm działa wyłącznie na rynku prywatnym.
Komercyjne platformy mogą znacznie ułatwić weryfikację
Samodzielne sprawdzanie wielu ukraińskich rejestrów może być czasochłonne. Alternatywą są komercyjne systemy analityczne, które agregują informacje z różnych oficjalnych źródeł i przedstawiają je w jednym profilu przedsiębiorstwa.
Jednym z najczęściej wykorzystywanych narzędzi jest YouControl. System deklaruje dostęp do danych z ponad 220 oficjalnych źródeł i umożliwia sprawdzanie m.in. danych rejestrowych, właścicieli i kierownictwa, statusu podatkowego, postępowań sądowych, zadłużenia, sankcji, licencji czy informacji o postępowaniach upadłościowych. Dostępne są również funkcje monitorowania zmian zachodzących w danych kontrahenta. YouControl
Drugim przykładem jest Opendatabot, który również agreguje dane z ukraińskich źródeł publicznych i pozwala m.in. analizować dane rejestrowe, sprawy sądowe, sankcje, zadłużenie czy zmiany dotyczące przedsiębiorstwa. Opendatabot
Platformy tego typu ułatwiają szybkie zestawienie informacji z wielu baz, ale nie są oficjalnymi rejestrami państwowymi. W przypadku informacji kluczowych dla decyzji o podpisaniu dużego kontraktu warto zweryfikować je również bezpośrednio w źródle pierwotnym.
Dokumenty nadal mają znaczenie
Analiza rejestrów nie powinna całkowicie zastępować dokumentów przekazanych przez kontrahenta.
Przy większej transakcji warto poprosić m.in. o aktualny wyciąg z JDR, dokument wskazujący osoby uprawnione do reprezentacji, pełnomocnictwo – jeśli umowę podpisuje pełnomocnik – a także informacje o strukturze właścicielskiej, wymaganych licencjach i pozwoleniach oraz referencje dotyczące podobnych projektów.
Jeżeli współpraca zakłada odroczony termin płatności lub istotną przedpłatę, uzasadnione może być także poproszenie o podstawowe informacje finansowe i sprawdzenie danych bankowych kontrahenta.
Szczególną ostrożność powinny wzbudzić przede wszystkim istotne rozbieżności między danymi przekazanymi przez partnera a rejestrami, niejasna struktura właścicielska, odmowa przedstawienia podstawowych dokumentów, liczne sprawy o zapłatę lub egzekucje, powiązania sankcyjne czy prośba o dokonanie płatności na rachunek podmiotu trzeciego.
PAIH może wesprzeć wstępną weryfikację partnera
Polska Agencja Inwestycji i Handlu oferuje przedsiębiorcom usługę weryfikacji partnerów biznesowych. Wsparcie może obejmować przekazanie informacji o potencjalnym partnerze w oparciu o dostępne bazy danych oraz wstępne rozpoznanie jego sytuacji ekonomiczno-finansowej przy wykorzystaniu lokalnej wiedzy i relacji biznesowych przedstawicieli PAIH na danym rynku.
W przypadku Ukrainy przedsiębiorcy mogą korzystać także ze wsparcia Zagranicznych Biur Handlowych PAIH w Kijowie i Lwowie.
Usługę PAIH należy traktować jako element wstępnego rozpoznania kontrahenta, a nie jako audyt prawny, finansowy lub podatkowy ani gwarancję jego wypłacalności lub rzetelności. Przy kontraktach o dużej wartości, inwestycjach kapitałowych lub skomplikowanych strukturach właścicielskich może być potrzebne przeprowadzenie odrębnego, profesjonalnego due diligence.
Informacje przekazywane w ramach weryfikacji PAIH pochodzą z zewnętrznych baz i źródeł, które nie są administrowane ani kontrolowane przez PAIH. Agencja dokłada starań, aby korzystać z wiarygodnych źródeł, nie może jednak zagwarantować kompletności, aktualności ani dokładności wszystkich pozyskanych danych. Przedsiębiorca powinien samodzielnie ocenić ich przydatność, zweryfikować informacje istotne dla planowanej transakcji i podejmuje decyzje biznesowe na własną odpowiedzialność. PAIH nie odpowiada za decyzje podjęte wyłącznie na podstawie przekazanych informacji ani za ich skutki.
Krótka checklista przed podpisaniem umowy
Przed rozpoczęciem współpracy warto odpowiedzieć na osiem podstawowych pytań:
- Czy dane rejestrowe firmy i kod JDRPOU są zgodne z informacjami przekazanymi przez kontrahenta?
- Kto jest właścicielem, beneficjentem rzeczywistym i osobą uprawnioną do reprezentowania firmy?
- Jaki jest status podatkowy przedsiębiorstwa?
- Czy firma ma istotne spory sądowe, postępowania egzekucyjne lub problemy z niewypłacalnością?
- Czy firma lub osoby ją kontrolujące występują na listach sankcyjnych?
- Czy deklarowane doświadczenie można potwierdzić w ProZorro, referencjach lub innych źródłach?
- Czy dokumenty i rachunek bankowy są zgodne z danymi przedsiębiorstwa?
- Czy przy wartości i charakterze planowanej transakcji potrzebne jest pogłębione due diligence lub dodatkowe zabezpieczenie płatności?
Weryfikacja kontrahenta nie eliminuje wszystkich ryzyk, ale pozwala zidentyfikować część problemów jeszcze przed zawarciem umowy. Najbezpieczniejszym podejściem jest łączenie informacji z oficjalnych rejestrów, danych z platform agregujących, dokumentów przedstawionych przez partnera oraz – gdy skala transakcji tego wymaga – wsparcia PAIH lub profesjonalnych doradców.
Materiał przygotowany przez Biuro Wsparcia Ekspansji Zagranicznej PAIH, Zespół ds. Ukrainy.
Baza wiedzy
Jak sprawdzić ukraińskiego kontrahenta przed rozpoczęciem współpracy?
